Jvari hikayesi

Cvari “haç” demektir ve bu tepenin hikâyesi de bir haçla başlar. Geleneğe göre 4. yüzyılın başında, İberya Kralı III. Mirian'ı Hristiyanlığa döndürdüğüne inanılan Azize Nino burada, bir pagan tapınağının yerine büyük bir ahşap haç dikti. Haçın mucizeler gösterdiği söylenir ve Kafkasya'nın her yerinden hacıları çekerdi.

545 civarında kalıntılarının üzerine küçük bir kilise yapıldı; onu hâlâ ana kilisenin kuzeyinde, hemen yanında görebilirsiniz. Büyük kilise 590-605 arasında Guaram'ın oğlu I. Stepanoz tarafından inşa edildi. 656 metredeki bir yarın üstünde, Mtkvari ile Aragvi nehirlerinin birleştiği noktaya ve eski başkent Mtsheta'ya bakar; sanki dağın içinden büyür.

İçeride kubbe sütunlara değil duvarlara oturur; bu da kiliseye, 25 metreden alçak olmasına rağmen, geniş bir hava verir. Cvari, Gürcistan ve Ermenistan'da bütün bir kilise tipine örnek oldu.